Tiêu Chuẩn Phòng Cháy Chữa Cháy Mới Nhất 2026

Tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy là bộ quy định kỹ thuật giúp công trình đạt mức an toàn cháy nổ ngay từ khâu thiết kế. Từ ngày 01/7/2025, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ số 55/2024/QH15 chính thức có hiệu lực. Đi kèm là Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Nghị định 106/2025/NĐ-CP. Bài viết giúp bạn nắm rõ điểm mới, danh mục TCVN quan trọng và cách áp dụng đúng. Nội dung liên quan gồm quy chuẩn QCVN 06:2022/BXD, kiến thức về phòng cháy chữa cháy và thủ tục thẩm duyệt thiết kế.

So sánh tiêu chuẩn PCCC cũ và mới nhất 2026

Tiêu chuẩn PCCC mới nhất 2026 khác hệ thống cũ ở ba điểm chính. Khung pháp lý chuyển sang Luật 55/2024/QH15 thay cho Luật PCCC 2001 sửa đổi 2013. Phạm vi mở rộng sang cứu nạn, cứu hộ. Nhiều TCVN về thiết bị được soát xét theo tiêu chuẩn quốc tế ISO và EN.

Bảng dưới đây tóm tắt các văn bản thay thế tiêu biểu:

Điểm thay đổi quan trọng trong tiêu chuẩn mới

Các thay đổi đáng chú ý nhất gồm:

• Phân loại công trình rõ hơn: Nghị định 105/2025 tách danh mục cơ sở thuộc diện quản lý và danh mục dự án phải thẩm định thiết kế.
• Nhà ở kết hợp kinh doanh: Luật mới có quy định riêng cho nhà ở kết hợp sản xuất, kinh doanh. Đây là nhóm có nguy cơ cao tại đô thị.
• Phương tiện PCCC: QCVN 03:2023/BCA quy định yêu cầu kỹ thuật và kiểm định phương tiện trước khi đưa vào sử dụng.
• Trang bị theo nguy cơ: TCVN 3890:2023 tính số lượng bình chữa cháy theo mức nguy hiểm cháy của khu vực.

Tác động đến cơ sở và doanh nghiệp

Doanh nghiệp được hưởng lợi từ quy định minh bạch hơn. Hồ sơ thẩm duyệt có tiêu chí cụ thể, giảm thời gian chờ đợi. Chủ đầu tư cần rà soát lại hồ sơ thiết kế cũ để đối chiếu với QCVN 06:2022/BXD. Với cơ sở đang hoạt động, việc cập nhật công tác phòng cháy chữa cháy giúp duy trì an toàn và thuận lợi khi kiểm tra định kỳ.

Tổng quan hệ thống tiêu chuẩn PCCC tại Việt Nam là gì?

Hệ thống tiêu chuẩn PCCC tại Việt Nam gồm ba tầng: luật và nghị định, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN), tiêu chuẩn quốc gia (TCVN). QCVN là văn bản bắt buộc áp dụng. TCVN là văn bản tự nguyện, nhưng trở thành bắt buộc khi được viện dẫn trong QCVN hoặc nghị định.

Cấu trúc ba tầng được hiểu như sau:

Hai cơ quan chủ trì xây dựng tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy là Bộ Công an và Bộ Xây dựng. Bộ Công an quản lý phương tiện và nghiệp vụ chữa cháy. Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn về an toàn cháy cho nhà và công trình. Bộ Khoa học và Công nghệ công bố các TCVN.

Theo kinh nghiệm tư vấn thực tế, nhiều hồ sơ bị yêu cầu bổ sung vì viện dẫn TCVN đã hết hiệu lực. Ví dụ phổ biến là vẫn dùng TCVN 2622:1995. Tiêu chuẩn này đã được thay thế bằng QCVN 06. Vì vậy, kỹ thuật PCCC luôn bắt đầu bằng bước kiểm tra hiệu lực văn bản.

Bạn có thể tra cứu hiệu lực TCVN tại Cổng thông tin của Tổng cục Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng. Văn bản luật và nghị định được đăng trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ.

Nghị định và văn bản pháp lý về PCCC hiện hành

Văn bản pháp lý PCCC hiện hành gồm Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết, Nghị định 106/2025/NĐ-CP về xử phạt và các thông tư của Bộ Công an. Tất cả cùng có hiệu lực từ 01/7/2025. Đây là nền tảng để áp dụng mọi tiêu chuẩn về phòng cháy chữa cháy.

Danh mục văn bản cần nắm:

Một số điểm thực tế cần lưu ý:

• Thẩm định thiết kế: Dự án thuộc danh mục phải được cơ quan Cảnh sát PCCC thẩm định trước khi thi công.
• Nghiệm thu: Công trình chỉ đưa vào sử dụng sau khi có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu.
• Mức phạt: Mức phạt tiền tối đa với cá nhân là 50 triệu đồng. Với tổ chức là 100 triệu đồng.
• Bảo hiểm cháy nổ bắt buộc: Áp dụng với cơ sở có nguy hiểm về cháy, nổ theo danh mục.

Các thông tư hướng dẫn của Bộ Công an quy định chi tiết về hồ sơ, biểu mẫu và kiểm định. Doanh nghiệp nên theo dõi thường xuyên vì nhóm văn bản này cập nhật nhanh nhất.

Tiêu chuẩn TCVN về thiết bị phòng cháy chữa cháy

Tiêu chuẩn TCVN về thiết bị PCCC quy định yêu cầu kỹ thuật, phương pháp thử và cách lắp đặt cho từng loại phương tiện. Bốn bộ tiêu chuẩn được dùng nhiều nhất là TCVN 7568 cho báo cháy, TCVN 6305 cho sprinkler, TCVN 7435 cho bình chữa cháy và TCVN 7278 cho chất tạo bọt.

Khi chọn mua thiết bị phòng cháy chữa cháy, bạn nên yêu cầu nhà cung cấp xuất trình giấy chứng nhận kiểm định. Thiết bị đạt chuẩn có tem kiểm định của cơ quan Cảnh sát PCCC.

Tiêu chuẩn hệ thống báo cháy (TCVN 7568)

TCVN 7568 là bộ tiêu chuẩn nhiều phần, xây dựng trên nền ISO 7240. Mỗi phần quy định một thành phần của hệ thống.

TCVN 7568 tập trung vào chất lượng thiết bị. Còn thiết kế, lắp đặt hệ thống áp dụng TCVN 5738:2021. Hai tiêu chuẩn này luôn đi cùng nhau trong hồ sơ.

Tiêu chuẩn hệ thống Sprinkler tự động (TCVN 6305)

TCVN 6305 quy định yêu cầu và phương pháp thử cho các bộ phận của hệ thống sprinkler. Tiêu chuẩn dựa trên ISO 6182. Phần 1 dành cho đầu phun, các phần sau dành cho van báo động, van khô và thiết bị liên quan.

Màu dung dịch trong bầu thủy tinh cho biết nhiệt độ kích hoạt:

Thiết kế lưu lượng, cường độ phun và diện tích bảo vệ áp dụng TCVN 7336:2021. Với kho có giá kệ cao, đơn vị thiết kế thường chọn đầu phun phản ứng nhanh ESFR. Ví dụ là Đầu phun phản ứng nhanh (ESFR) K14 – Hướng lên và Đầu phun phản ứng nhanh (ESFR) K25.2 – Hướng lên. Hệ số K càng lớn thì lưu lượng phun càng cao.

Tiêu chuẩn bình chữa cháy xách tay và xe đẩy (TCVN 7435)

TCVN 7435 hướng dẫn lựa chọn, bố trí, kiểm tra và bảo dưỡng bình chữa cháy. Phần 1 quy định lựa chọn và bố trí. Phần 2 quy định kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ.

Quy trình kiểm tra cơ bản:

1. Bước 1: Kiểm tra kim đồng hồ áp suất nằm ở vùng xanh.
2. Bước 2: Kiểm tra chốt hãm, niêm phong và vòi phun.
3. Bước 3: Cân khối lượng với bình khí CO2, so với khối lượng ghi trên nhãn.
4. Bước 4: Ghi kết quả vào phiếu theo dõi gắn trên bình.

Yêu cầu kỹ thuật của bản thân bình được quy định tại TCVN 7026:2013 cho bình xách tay và TCVN 7027:2013 cho xe đẩy.

Các loại bình thường gặp khi trang bị theo tiêu chuẩn:

Tiêu chuẩn chất tạo bọt chữa cháy (TCVN 7278)

TCVN 7278 quy định chất lượng chất tạo bọt dùng cho đám cháy chất lỏng. Phần 1 áp dụng cho bọt có độ nở thấp. Phần 2 dành cho bọt độ nở trung bình và cao. Phần 3 dành cho chất lỏng cháy tan được trong nước như cồn, aceton. Kho xăng dầu và nhà máy hóa chất là đối tượng áp dụng chính.

Ở quy mô nhỏ, chất tạo bọt được nạp sẵn trong bình chữa cháy bọt. Ví dụ là Bình chữa cháy bọt Foam 9 lít xách tay Vinafoam cho bếp ăn, gara. Khu vực chứa nhiều dầu có thể dùng Bình chữa cháy xe đẩy bọt foam 50 lít VinaFoam.

Tiêu chuẩn TCVN về an toàn cháy nổ công trình xây dựng

An toàn cháy nổ công trình xây dựng áp dụng chủ yếu QCVN 06:2022/BXD và sửa đổi năm 2023. Quy chuẩn này quy định bậc chịu lửa, khoảng cách an toàn, lối thoát nạn và ngăn cháy. Các TCVN chuyên ngành bổ sung yêu cầu riêng cho từng loại công trình.

Tiêu chuẩn nhà cao tầng và công trình thương mại

Nhà cao tầng có yêu cầu cao nhất vì thời gian thoát nạn dài. Các yêu cầu chính theo QCVN 06:2022/BXD:

• Thang máy chữa cháy: Bắt buộc với nhà có chiều cao PCCC trên 28 m.
• Buồng thang bộ: Nhà trên 28 m phải dùng buồng thang không nhiễm khói.
• Lối thoát nạn: Mỗi tầng thường có ít nhất 2 lối thoát nạn phân tán.
• Hệ thống chữa cháy tự động: Áp dụng theo danh mục tại Nghị định 105/2025 và quy chuẩn chuyên ngành.
• Giới hạn áp dụng: QCVN 06 áp dụng cho nhà cao đến 150 m. Nhà cao hơn cần bổ sung yêu cầu đặc thù.

Công trình thương mại như văn phòng, siêu thị cần thêm hệ thống hút khói và chiếu sáng sự cố. Thiết bị tiêu biểu gồm Đèn chỉ dẫn thoát nạn Exit chống nổ Victory và Đèn chiếu sáng sự cố PCCC Victory. Hệ thống họng nước thường dùng Van góc giảm áp DN50 DN65 chữa cháy 83MEC Bộ Quốc Phòng. Mặt ngoài nhà lắp Họng tiếp nước chữa cháy 4 cửa 83MEC Bộ Quốc Phòng để xe chữa cháy cấp nước vào hệ thống.

Tiêu chuẩn chợ, trung tâm thương mại, khách sạn

Theo QCVN 06:2022/BXD, trung tâm thương mại thuộc nhóm nguy hiểm cháy F3.1. Khách sạn, nhà nghỉ thuộc nhóm F1.2. Chợ áp dụng thêm TCVN 9211:2012 về thiết kế chợ.

Các công trình này tập trung đông người. Vì vậy, lối thoát nạn và biển chỉ dẫn luôn được ưu tiên kiểm tra.

Cách áp dụng đúng tiêu chuẩn PCCC để tránh vi phạm?

Áp dụng đúng tiêu chuẩn PCCC gồm năm bước: xác định nhóm công trình, tra cứu văn bản còn hiệu lực, thiết kế theo QCVN, chọn thiết bị đã kiểm định và duy trì bảo trì định kỳ. Thực hiện đủ các bước giúp hồ sơ được thẩm duyệt nhanh và vận hành an toàn lâu dài.

Quy trình chi tiết:

1. Bước 1: Xác định công năng, chiều cao và nhóm nguy hiểm cháy theo QCVN 06:2022/BXD.
2. Bước 2: Đối chiếu danh mục tại Nghị định 105/2025 để biết công trình có phải thẩm định thiết kế.
3. Bước 3: Lập hồ sơ thiết kế, viện dẫn đúng TCVN còn hiệu lực.
4. Bước 4: Mua thiết bị có tem kiểm định, có chứng nhận xuất xứ và chất lượng.
5. Bước 5: Thi công, nghiệm thu và lưu hồ sơ quản lý.
6. Bước 6: Lập kế hoạch bảo trì, kiểm tra phương tiện ít nhất mỗi năm một lần.

Song song với kỹ thuật, cơ sở cần xây dựng lực lượng tại chỗ. Phương châm 4 tại chỗ phòng cháy chữa cháy gồm chỉ huy, lực lượng, phương tiện và hậu cần tại chỗ. Đây là yếu tố giúp xử lý đám cháy ngay trong 5 phút đầu.

Một ví dụ thực tế: xưởng may 2.000 m² tại Bình Dương được yêu cầu bổ sung hồ sơ vì dùng bảng tra cũ của TCVN 3890:2009. Sau khi tính lại theo TCVN 3890:2023, số bình và vị trí đặt thay đổi. Hồ sơ được chấp thuận ngay lần nộp tiếp theo.

Tiêu chuẩn về độ bền chịu lửa của vật liệu và kết cấu

Độ bền chịu lửa là khoảng thời gian kết cấu giữ được chức năng khi cháy, tính bằng phút. QCVN 06:2022/BXD chia nhà thành 5 bậc chịu lửa, từ bậc I đến bậc V. Phương pháp thử áp dụng TCVN 9311 dựa trên ISO 834.

Giới hạn chịu lửa ký hiệu bằng ba chữ cái:

• R: Khả năng chịu lực.
• E: Tính toàn vẹn, ngăn lửa xuyên qua.
• I: Khả năng cách nhiệt.

Giới hạn chịu lửa tối thiểu tiêu biểu:

Ví dụ, REI 60 nghĩa là sàn giữ được cả ba khả năng trong 60 phút. Cửa ngăn cháy thường yêu cầu EI 30 đến EI 60 tùy vị trí. Vật liệu cũng được phân nhóm theo tính nguy hiểm cháy, từ không cháy đến cháy mạnh. Tường bê tông cốt thép, gạch đặc thuộc nhóm không cháy. Vật liệu hoàn thiện lối thoát nạn cần có nhóm cháy thấp để hạn chế khói độc.

Dự thảo tiêu chuẩn PCCC cập nhật 2024–2025

Giai đoạn 2024–2025, cơ quan chức năng tiếp tục soát xét nhiều quy chuẩn và tiêu chuẩn PCCC. Trọng tâm là nhà ở kết hợp kinh doanh, trạm sạc xe điện, kho hàng cao tầng và đồng bộ với Luật 55/2024/QH15. Các văn bản dự thảo được lấy ý kiến công khai trước khi ban hành.

Các hướng cập nhật đáng chú ý:

• Nhà ở riêng lẻ kết hợp kinh doanh: Bổ sung yêu cầu về lối thoát nạn thứ hai và ngăn cháy giữa khu ở và khu kinh doanh.
• Xe điện và trạm sạc: Quy định vị trí sạc, khoảng cách và thiết bị chữa cháy phù hợp với pin lithium.
• Kho hàng cao tầng: Cập nhật thiết kế sprinkler cho kho có giá kệ cao.
• Hài hòa quốc tế: Tiếp tục chuyển đổi TCVN theo ISO và EN mới nhất.

Lời khuyên thực tế là theo dõi thông báo lấy ý kiến trên cổng thông tin của Bộ Công an và Bộ Xây dựng. Khi dự thảo chưa ban hành, bạn vẫn áp dụng văn bản đang có hiệu lực. Làm việc với một công ty thiết bị PCCC có kinh nghiệm giúp bạn cập nhật kịp thời các tiêu chuẩn PCCC mới và chuẩn bị hồ sơ phù hợp.

Câu hỏi thường gặp về tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy

Phần dưới đây trả lời các câu hỏi phổ biến nhất về tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy mà doanh nghiệp, chủ nhà và đơn vị thi công thường gặp. Câu trả lời bám sát văn bản đang có hiệu lực năm 2025.

Tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy mới nhất hiện nay là gì?

Văn bản nền tảng là Luật 55/2024/QH15, Nghị định 105/2025/NĐ-CP và QCVN 06:2022/BXD. Các TCVN mới tiêu biểu gồm TCVN 3890:2023, TCVN 5738:2021 và TCVN 7336:2021.

TCVN có bắt buộc áp dụng không?

TCVN là tiêu chuẩn tự nguyện. TCVN trở thành bắt buộc khi được viện dẫn trong quy chuẩn hoặc văn bản pháp luật.

Nhà ở hộ gia đình có cần tuân thủ tiêu chuẩn phòng cháy không?

Có. Nhà ở cần trang bị bình chữa cháy, thiết bị báo cháy và lối thoát nạn phù hợp. Nhà ở kết hợp kinh doanh có yêu cầu cao hơn theo Luật 55/2024/QH15.

Bao lâu cần kiểm tra bình chữa cháy một lần?

Bình chữa cháy nên được kiểm tra trực quan hằng tháng. Bảo dưỡng định kỳ ít nhất mỗi năm một lần theo TCVN 7435-2.

Chi phí trang bị PCCC theo tiêu chuẩn là bao nhiêu?

Chi phí phụ thuộc diện tích, công năng và loại hệ thống. Bạn có thể tham khảo báo giá thiết bị PCCC để dự toán chính xác cho công trình.

Kết luận

Nắm vững hệ thống văn bản giúp công trình an toàn và vận hành ổn định. Các ý chính cần nhớ:

• Luật 55/2024/QH15 và Nghị định 105, 106/2025 có hiệu lực từ 01/7/2025.
• QCVN 06:2022/BXD là quy chuẩn bắt buộc về an toàn cháy cho nhà và công trình.
• Thiết bị cần đạt TCVN 7568, 6305, 7435, 7278 và có tem kiểm định.
• Bậc chịu lửa và giới hạn REI quyết định thiết kế kết cấu.
• Luôn kiểm tra hiệu lực văn bản trước khi lập hồ sơ.

Bước tiếp theo, bạn hãy rà soát hồ sơ công trình và lập kế hoạch bảo trì hằng năm. Áp dụng đúng tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy là cách bảo vệ con người và tài sản hiệu quả nhất.